السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: حائرى)
18
ملاقات محبوب (فارسى)
و ظواهر آن اكتفا نكنيم . اين مشكلات در جامعه نيز مانند انسانها وجود دارد چرا كه جامعه از انسانها تشكيل شده است . به عنوان مثال برخى از جوامع گرفتار دهها رذيلهء اخلاقى مانند تكبّر ، رشوه خوارى ، دجل ، تبانى ، خيانت و سرپيچى از بزرگان و ظلم به ضعيفان و از هم پاشيدگى خانوادهها هستند . و حال اينكه ما مىپرسيم : خلق و خوى خوب در اجتماع چه مىباشد ؟ جواب جامعهشناسان به اين پرسش اين است كه : ايمان جامعه به اخلاق به عنوان راه درست زندگى كردن ، بنيان و ريشهء اصلى خلق و خوى خوب مىباشد . پس جامعهاى كه از خلق و خوى خوبى برخوردار است ، در اصل ، جوهره و اساس اخلاق را دارا مىباشد . و جامعهاى كه فاقد خلق و خوى خوب باشد در اصل اخلاق را به عنوان راه زندگى كردن نمىبيند و به اصل و ريشهء اخلاق كه خداى متعال به آن امر كرده است اهتمام نمىورزد . براى همين است كه اگر با اين جامعه دربارهء مصاديق و اجزاء اخلاق صحبت كنيد ، و يا آنها را به سوى رفتار سليم سوق دهيد و آنها را از زشتيها بازداريد ، سودى براى آنها نخواهد داشت . چون مشكل ما مشكل اجزاء و مصاديق نيست ، بلكه مشكل ما به همان بىبيند و بارى و مفاسد اخلاقى كه در جامعه است باز مىگردد ، لذا تمام مفاسد اجتماعى را در آن خواهيد يافت .